Przeglądając tę stronę internetową zgadzasz się na stosowanie przez nią plików cookie. Dowiedz się więcej klikając tutaj ---> Informacja na temat cookies


konopie siewne - roślina tysiąclecia

| Home | Konopie siewne |
Historia |
Zastosowanie |
Budownictwo
|
O nas
|


Krótka, poglądowa historia konopi siewnych

Około 80% papieru i tekstyliów używanych na świecie było wytwarzanych z konopi. Wydawnictwo Columbia History of The World stwierdza, że najstarszym znaleziskiem kultury przemysłowej ludzkości jest skrawek tkaniny konopnej pochodzący z ok. 8000 r. p.n.e. W Cesarstwie Japonii tradycja nakazywała rodzinie cesarskiej używanie tekstyliów konopnych. Także dzisiaj naukowcy zachwycają się unikalnymi właściwościami termicznymi, ekranującymi, antyalergicznymi i zdrowotnymi tej tkaniny. (*1)

Biblia GutenbergaDeklaracja Niepodległości USAKonopie dostarczają 4 razy więcej papieru niż obecnie produkuje się z drzew i jest to papier bez porównania trwalszy i lepszy jakościowo.

Pierwsza drukowana Biblia Gutenberga i oryginał Deklaracji Niepodległości zostały sporządzone na papierze konopnym.

Przez tysiąclecia konopie były filarem rolnictwa, przemysłu oraz miały decydujące znaczenie strategiczne. Nie dziwi zatem fakt, że Cesarstwo Rzymskie toczyło o nie wojny, zaś Anglii, Hiszpanii, Holandii i innym krajom pomogły podbijać morza i lądy.(*1)

[Foto powyżej: (*3), foto z prawej: (*4)]

Z konopi wytwarzano ok. 25 000 różnych produktów, od oliwy spożywczej po liny okrętowe. Stanowiły one jedną z przyczyn wyprawy Napoleona przeciwko Rosji. Historycy twierdzą, że przyczyniły się w XVI i XVII w. do wzrostu dobrobytu i liczby urodzeń oraz małżeństw we Francji. Ówczesny lekarz i pisarz Francis Rablais twierdził, że gdyby jakakolwiek roślina miała zostać królem światowej flory, byłyby to konopie.(*1)

Rozkładanie zebranych konopi w Kentucky, USA, 1898Konopie wywarły także wielki wpływ na rozwój duchowości, poezji, sztuki. Ich nasiona archeolodzy odkryli w starożytnych i średniowiecznych miejscach pochówku, w grobach Chińczyków, Hindusów, Scytów, Żydów, a także Wikingów, Francuzów, Niemców. W Chinach znano je już 10 tys. lat p.n.e., a państwo środka nazywano kiedyś krajem konopi i morwy. Do dziś są tam wykorzystywane w czasie ceremonii pogrzebowych. Najstarsze wzmianki o konopiach pochodzą z dawnej literatury medycznej i religijnej starożytnych Chin, Indii i Bliskiego Wschodu.(*1)

[Foto (*5): Rozkładanie zebranych konopi w Kentucky, USA, 1898]

Wiele krajów (np. Rosja) uczyniło konopie składnikiem swojej diety – nasiona konopne zawierają wszystkie podstawowe aminokwasy oraz kwasy tłuszczowe, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu i utrzymania zdrowia. Przez tysiące lat były cenionym składnikiem odżywczym dla umysłu i ciała. Budda w swoich ascetycznych latach miał żywić się wyłącznie nimi. Ptaki chętnie wybierają te nasiona – dzięki nim żyją dłużej i są zdrowsze; ciekawe, że także... więcej śpiewają.(*1)

Jamestown Hemp FarmPierwsze nasiona konopi dotarły do Ameryki wraz z Kolumbem. W tamtych czasach była to jedna z najważniejszych roślin uprawnych, a rozwój ogromnej floty żaglowców wymagał stałych i obfitych dostaw włókna roślinnego. Dlatego też amerykańscy farmerzy, głównie z obszarów Kentucky i Wisconsin, szybko zajęli się wysiewem konopi. Do końca XIX wieku niemalże wszystkie ubrania były pochodzenia konopnego, podobnie jak i wszelki papier. Było to zboże tak cenne, że od 1631r. po drugą połowę XIXw. stanowiło legalny środek płatniczy.(*2)

Pierwsi amerykańscy prezydenci G. Washington i T. Jefferson uprawiali konopie. Waszyngton powiedział: „Wykorzystujcie konopie jak najlepiej. Uprawiajcie je wszędzie." Jefferson stwierdził, że najbardziej wartościową rzeczą, jaką może zrobić naród, to dodać roślinę do swojej kultury.(*2)
[Foto(*6):  Jamestown Hemp Farm]

Pierwsze amerykańskie prawo dotyczące konopi, ustanowione w Virginii w 1619 r., nakazywało uprawiać je w każdym gospodarstwie. W historii USA bywały okresy, w czasie których można było trafić za kraty za odmowę zajmowania się konopiami (Wirginia 1763-67). Dzisiaj w tym stanie posiadanie choćby jednego krzaka rośliny grozi karą od 5 do 30 lat więzienia.(*2)

MiędlicaPrawdopodobnie zakaz tak ważnej strategicznie rośliny miał swoje źródło w intrygach polityczno-rodzinnych w amerykańskim przemyśle na początku XX wieku. Był on ściśle związany z wprowadzaniem na rynek syntetycznych tkanin takich jak nylon i stylon, a także z rozwojem przemysłu naftowego. Sprytnie użyto nieznanego wówczas słowa „marihuana", aby zakazać uprawy i zbiorów powszechnie cenionych konopi. Lokalne meksykańskie określenie zna już dziś cały świat. Zakaz ten stał się jedną z głównych przyczyn dzisiejszego globalnego kryzysu moralnego i ekonomicznego.(*2)

[Foto (*7): Międlica]

Produkcja konopi wzrosła dramatycznie w 1930r., niedługo po wynalezieniu dekortykatora maszyny do oddzielania włókna z łodyg rośliny. Wynalazek ten pozwolił zautomatyzować najbardziej pracochłonną i kosztowną część obróbki. Ogromne możliwości, jakie dzięki niemu stworzono, sprawiły że konopie nazwano "milionowym zbożem".(*2)

Niestety, w 1937r. rząd USA wprowadził zaporowy podatek w wysokości $1,00/uncję na wszelkie wyroby konopne. Było to w dużej mierze owocem intrygi uknutej przez szefów koncernu DuPont, czołowego producenta papieru drzewnego i włókien sztucznych. Oczywiście tak wysoki podatek sprawił, że jakakolwiek uprawa konopi stała się nieopłacalna i szybko upadła.(*2)

Japońska inwazja na Filipiny szybko obnaża hipokryzję rządu. Ameryka odcięta od tamtejszych dostaw włókna konopnego na potrzeby wojska, musi sobie radzić sama. Ministerstwo rolnictwa rozprowadza wśród farmerów nasiona oraz propagandowy film "Hemp for Victory!", zachęcający do uprawy tej rośliny.(*2)

RodakowskiWłókna syntetyczne nie miały szans konkurować z najtrwalszym (10 razy bardziej niż dżins), najtańszym i zarazem najdelikatniejszym włóknem naturalnym. Pierwsze Levisy były robione z konopi. Nieprzypadkowo zakaz uprawy konopi wprowadzono 2 miesiące po wynalezieniu nowych maszyn i metod pozyskiwania włókna konopnego czas potrzebny na to spadł z 300 roboczogodzin do... jednej godziny. Podobna maszyna do bawełny wywołała prawdziwą rewolucję w cenach i przemyśle włókienniczym. Bawełna potrzebuje jednak, w przeciwieństwie do konopi, ogromnych ilości wyjątkowo toksycznych, nielubianych przez rolników i obrońców środowiska nawozów chemicznych. Uprawy bawełny to zaledwie 2,5 % areałów rolnych na świecie, tymczasem pochłaniają ponad 20 procent globalnego zużycia środków owadobójczych. Do wyprodukowania koszulki używa się 8000 różnych chemikaliów, jedna łyżeczka tej mieszanki wylana na skórę jest w stanie zabić dorosłego mężczyznę.(*2)

[Foto (*8) Henryk Rodakowski - Chłopka międląca konopie (1859)]

W trakcie trwania prohibicji zdarzały się przerwy w czasie II wojny światowej sukces aliantów zależał od konopi, więc nakręcono film Konopie dla zwycięstwa. Po wojnie zakaz utrzymano, choć USA importowały miliony ton surowca z Indii. Dzisiaj Stany Zjednoczone są jedynym rozwiniętym krajem, w którym konopie są zakazane nawet w przemyśle i rolnictwie. W Unii Europejskiej natomiast ich uprawa jest zalecana, a nawet subsydiowana.(*2)

Wizjoner przemysłu samochodowego Henry Ford w latach 30. XX wieku wyprodukował samochód z konopi. Także silniki na biopaliwa Diesla były znane od początku XX wieku olej roślinny dawał światło w lampach już w czasach prehistorycznych. Przemysł motoryzacyjny wyobrażali sobie jako nową gałąź rolnictwa, które wytwarzałoby wtedy znaczącą część energii. Samochód Forda z 1941 r. z celulozowych włókien uzyskanych z konopi, sizalu i słomy można zobaczyć w wielu filmach o konopiach emitowanych m. in. na francuskim kanale dokumentalnym Planete TV, w książkach, gazetach z tamtych lat, a dzisiaj także na koszulkach czy plakatach. Był on 10 razy bardziej wytrzymały na silne uderzenia i kilkakrotnie lżejszy. Próba z ciężkim stalowym młotem wyglądała naprawdę imponująco: po silnym uderzeniu młot odskakiwał od maski samochodu jak gdyby karoseria była zrobiona z kauczuku, bez zostawienia najmniejszego wgniecenia. Magazyn Popular Mechanics w 1938 r. przewidywał, że nowe technologie i rynki zbytu uczynią konopie najbardziej wartościowym surowcem w świecie „nowym plonem wartym bilion dolarów". Na czas II wojny światowej prohibicję zawieszono, rolnik mógł nawet uniknąć poboru do armii jeśli zajął się ich uprawą.(*2)

Uprawa konopii siewnychPo wojnie dawne zakazy zostają przywrócone i pola konopi znikają. Ostatnie uprawy na małą skalę są prowadzone do lat 50-tych, kiedy to prawo zaczyna traktować wszelkie odmiany konopi za surowiec do produkcji marihuany. Stan ten trwa do dziś uprawa wszelkich roślin z gatunku konopi jest zabroniona, choć od dawna znane są odmiany o znikomej zawartości THC.(*2)

W Polsce istnieją wieloletnie tradycje uprawy oraz przerobu konopi. Pierwsze badania dotyczące uprawy, produkcji włókna i technologii przerobu oraz zagospodarowania surowca prowadzone już były w okresie przedwojennym.(*10)[
Foto: (*9)]

W latach sześćdziesiątych obszar uprawy konopi w Polsce sięgał 30 000 ha. W latach następnych kłopoty ze zbytem oraz zmniejszona opłacalność sprawiły, że rolnicy stopniowo rezygnowali z tej uprawy. Całkowite załamanie nastąpiło na początku lat 90-tych, powierzchnia uprawy gwałtownie spadła z 2650 ha w 1989 roku do 48 ha w 1992 r. (*10)

Ostatnio również w Polsce, tak jak w całej Europie i USA, jesteśmy świadkami wzrostu zainteresowania uprawą i przetwórstwem konopi. Powstały nowe firmy, które rozpoczęły działalność w zakresie kontraktacji i tworzenia bazy przetwórczej. (*10)

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Źródła informacji i fotografii:

*1) http://forum.nasionakonopi.pl/275,w-przemysle/4021,konopie-w-kulturze-i-przemysle.html
*2)
http://hyperreal.info/node/1663
*3) Foto z:
http://swiatbiblii.ovh.org/msb_db.php?nomenu=&n=mqwrpvn/m10462.wct&o=Ovoyvn%20Thgraoretn
*4)
Foto z: http://hgworld.blogspot.de/2011/07/declaration-of-independence.html
*5) Foto z: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:PSM_V54_D031_Spreading_hemp_in_kentucky.jpg
*6)
Foto z: http://irelandcannabisinformation.files.wordpress.com/2011/08/history-of-cannabis-hemp1.jpg
*7) Foto z: http://extension.oregonstate.edu/catalog/html/sb/sb681/
*8) Foto z: http://konopiesiewne.wordpress.com/
*9) Foto z: http://thejointblog.com/kentucky-hemp-farming-begin-next-year-says-agriculture-commissioner/
*10) http://www.lenikonopie.zielonewrota.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=68&Itemid=53

(powrót na początek strony Historia)

Home  |  Konopie siewne  |  Historia  |  Zastosowanie  |  Budownictwo  |  O nas
Copyright © Piotr Jastrzębski 2015